Siz değerli misafirlerimize Türkü Kervanı harika bir müzik ziyafeti sunan Türkü Kervanı dinletmek için kuruldu.

3 Nisan 2009 Cuma

Yaza nasıl simetrik bir vücutla girilir?

Yaz aylarının yaklaşmasıyla yoğunlaşan egzersiz ve diyet programlarının estetik görünüm için yeterli olmadığı, sağlık ve güzellik için vücut simetrisini merkez alan bir program izlenmesi gerektiği belirtiliyor

Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı Başkanı Yrd. Doç Dr. Yalçın Kaya, havaların ısınması ile özellikle kadınların kilodan kaynaklanan vücut kusurlarını yok etmek ve tatil sezonuna formda girebilmek çabası içinde olduğunu söyledi.

Bunun için hemen herkesin spor salonlarında egzersiz çalışması yaparak ve çeşitli diyet programları izleyerek istediği estetik vücuda kavuşmaya çalıştığını dile getiren Kaya, ancak spor salonlarının ticari kuruluşlar olması nedeniyle genellikle sadece zayıflama kavramı üzerinde durduklarını ya da bilinçsiz çalışmalarla müşterilerinin estetik yapılarına, hatta sağlıklarına zarar verdiklerini öne sürdü.

BİLİNÇSİZ EGZERSİZ
İnsan vücudunun görünümünü etkileyen unsurların en önemlisinin kaslar olduğunu vurgulayan Kaya, şunları kaydetti:
''Estetik görünüm yalnız diyet ve egzersiz ile olmaz. Vücut simetrisi de şarttır. Kasların hemen hepsi vücutta simetrik olarak dizilmişlerdir. Kaslar bir dirence tabi tutulduğunda gelişir, yüklenme azaldığında ise çapları küçülür. İnsan günlük aktivitelerinin yoğunluğu gereği kaslarının bir bölümünü daha fazla çalıştırır. Vücudun belli taraflarındaki fazla kullanım sonucu beliren asimetrik yapı, uygun egzersizler seçilmeden gelişigüzel spor yapılması halinde iyice artar. Yaz ayları öncesinde ideal bir vücut için girilen bilinçsiz zayıflama ve spor çalışması, simetriyi bozarak vücut estetiğine zarar verir.''

Günlük yaşamda vücudun belli bölümleri ve sağ ya da sol kol gibi belli organlarının aktivite gereği çok kullanılmasından doğan asitmetrik yapının hemen herkeste görülebildiğini anlatan Kaya, ''Bu daha çok omurlardaki eğilmelerde kendini gösteriyor. Hep aynı eli ile kitap taşıyan öğrenciden, teniste aynı kolu kullanan sporcuya ya da sürekli aynı eli ile yemek yiyen kişiye kadar simetri sorunlarını görmek mümkündür'' dedi.

Kaya, ancak uygun egzersizlerin kesinlikle anatomi bilgisi olan uzman kişiler tarafından belirlenmesi ve gelişigüzel spor aktivitelerine girilmemesi gerektiğini sözlerine ekledi.

"Yemeği fazla kaçırınca suyu artırıp karbonhidratı azaltın"

Yılbaşı, bayram gibi pek çok özel gün ve gece öncesinde, kilo alma korkusu kabus olur çıkar. "Eyvah kilo alacağım" endişesi bir yandan insanın içini yer bitirir, bir yandan da bol bol yemeye, içmeye devam edilir.
Bu tip günlerin sonrasında ideal kilosundan şaşmak istemeyenler veya yediklerinin yağa dönüşmesini önlemek isteyenler için diyetisyenlerin önerdiği "ertesi gün" programı hayat kurtarıyor!
Beslenme ve diyet uzmanı Banu Kazanç, zayıflama diyetleri sonrasında kilo koruma programında uyguladıkları formülü, formunu korumak istediği halde arada bir dayanamayıp yemeği abartanlar için anlattı.

Aşırı yediğimiz günlerin sonrası için bir "ertesi gün formülü" veriyorsunuz...
Bu uygulama kilo vermek için değil, almamak için. Çünkü bir koruma programı. Kiloyu korumanın sırrı, protein ve karbonhidrat dengesinde yatar. Kısacası bu yöntemle kilonuzu korumak mümkün. Vücutta, alınan enerjinin yağa dönüşmesi 24 saat alır. Yediklerimizin yağa dönüşmesi için vücut, eşit miktarda karbonhidrat-protein birlikteliğine ihtiyaç duyar. Eğer aldığınız fazla enerjiyi vücuttan atabilmek için ertesi gün suyu ve proteini artırıp karbonhidratı yarıya indirirseniz, yediklerinizin yağa dönüşmesini önlemiş olursunuz.

Proteini artırmanın etkisi ne?
Alınan su ve protein miktarını 1,5 katına çıkarmak gerekiyor. Artan protein, suyla birlikte metabolizmayı hızlandırır. Ve yediklerimizin yağa dönüşmeden vücuttan atılmasını sağlar.

Bu formülü uygulayabilmek için neler yiyip içmeliyiz?
Kişi öğle yemeğinde et, tavuk, balık ağırlıklı beslenir, akşam da et ve tavuk ağırlıklı yemiş olursa, o gün içinde karbonhidrata dair sadece meyve ağırlıklı bir şey yerse proteini artırmış, karbonhidratı aşağıya çekmiş ve bu dengeyi sağlamış olur.
Örneğin bir gün önceden makarna, pizza, tatlı yendi, alkol alındı. Ertesi gün sabah kahvaltısını normal yapabilir, peynir-ekmeğini yiyebilir. Öğleyin de 250 gram tavuk, 400 gram balık veya et tüketebilir. Akşam yine aynı şekilde üç seçenekten birini tercih edebilir. Ara öğünde de meyve yiyebilir. Ana öğünlerde ekmek olmamasında fayda var ama ara öğünde tüketebilir. Koruma programında sabah 1-2 dilim ekmek yenebilir. Ama öğle ve akşam sadece et ve salata tüketilmeli.

Peki, suyu ne kadar artırmak lazım?
Normalde bir yetişkinin gün içinde içmesi gereken su miktarını 1,5-2 litre olarak düşünürsek, bunu 3-3,5 litreye çıkarmak lazım.
En fazla haftada bir yapılmalı

Bu yöntemi her istediğimiz zaman uygulayabilir miyiz?
Yılbaşı ya da bayramlar gibi özel günler sonrasında yapılması uygun. Çünkü her zaman yapılmaması gerekiyor. Sıklıkla yapılmamalı, örneğin bir gün çok kaçırayım ertesi gün bunu uygulayayım şeklinde olmamalı. Metabolizmanın belli bir düzende ona cevap vermesi için belli bir periyoda ihtiyacı var. Ayda üç defa ya da en fazla haftada bir defa yapılabilir. İdeali 10 günde bir olmalıdır ki metabolizma bunu tolere edebilsin. Bunun dışında kişi normal beslenmesine dikkat etmeli.

Normalde protein-karbonhidrat dengesi nasıl olmalı?
Toplam almanız gereken kalori miktarı içinde karbonhidrat ve protein dengeli olduğu sürece kilo almazsınız. Ne kadar makarna, pilav, sebze yerseniz, o kadar et, süt, yoğurt ve tavuk yemeniz gerekir. Gün içinde hiç protein almayıp sırf karbonhidratla beslenirseniz kilo alır, proteini artırıp karbonhidratı azaltırsanız zayıflamaya devam edersiniz.
Sağlıklı beslenme örneği olarak, 35 yaşlarında 1.65 boyunda olan bir kadın, sabah kahvaltısında haftanın dört günü 50 gram peynir yerken haftanın üç günü iki dilim ekmekle birlikte 100 gram peynir yiyebilir. Haftada iki-üç kez kahvaltıya yumurta ekleme alternatifi var. Bir tatlı kaşığı reçel, bal ya da pekmez alabilir. Öğle yemeğinde normal bir porsiyon et yemeği, yanında bir miktar sebze alabilir. Ya da tamamıyla öğle yemeğinde bir öğün et yiyip, akşam sebze yiyebilir. Pilav, makarna gibi yiyecekleri öğleyin tüketmekte fayda var. En çok enerji harcandığı dönemde karbonhidrat ağırlıklı yenmeli ki, hem ihtiyaç karşılansın hem de yakılsın. Akşam tamamıyla karbonhidrat ağırlıklı yenirse, bunlar kilo olarak geri döner.

Haftada kaç gün kaçamak yapabiliriz?
Haftanın iki-üç günü dışarıya çıktığımızda, örneğin bir İtalyan restoranında makarna ya da pizza yenebilir. Haftanın iki günü akşam ağır bir yemek yiyebiliriz. Ama genellikle ağır öğünü akşama bırakırsak kilo olarak geri döneceği kesin.
Aşırı alkole karşı su-balık-sebze

Aşırı alkol alırsak, bunun yağa dönüşmesini nasıl önleriz?
Fazla alınan alkol metabolizmayı yavaşlatır. Yağa dönüşümü hızlandırır. Alkolün vücuttan atılmasını en kolaylaştırıcı şey su. Fazlaca su içmek gerekiyor. Lenf dolaşımını düzene sokan, potasyum açısından zengin sebze ve lenf dolaşımını düzene sokan balık ağırlıklı beslenilirse, aşırı tüketimden sonra alkol kısa zamanda vücuttan atılır. Su, balık ve sebzeyle birlikte kısa zamanda vücuttan atılınca toksik etkisi de ortadan kalkar. Alkol tüketiminde, beyaz ya da kırmızı fark etmez, şarabı öneriyorum.

Gerginseniz kilo veremezsiniz
Stresin kilo vermeyi engelleyici bir rolü olduğunu da anlatan Kazanç, stres hormonlarının, metabolizmayı yavaşlatıcı etkisiyle kilo vermeyi zorlaştırdığını söylüyor. Kazanç sözlerini şöyle sürdürüyor:
"İki tip insan var. Bazı insanlar -ki bunlar azınlıkta- çok gergin olduklarında gerginlik o insana kilo verdiriyor. Ama çoğu kişide de gerginlik kilo aldırır. Bunun nedeni şu: Stres hormonları devreye girdiği zaman metabolizmayı yavaşlatıyor. Yavaşlamış metabolizmanın yağ yakması zorlaşıyor. Dolayısıyla kişi az yese bile kilo alabiliyor.
Bir başka boyutu da şu: Strese girip yemeğe saldırıyorsanız, farkında olmadan yiyip faturayı yemekten çıkarıyorsanız, kilo almayı desteklemiş oluyorsunuz. Eğer kişinin kilo verememesi stresten kaynaklanıyorsa bir yönlendirme yapıyorum. Kan tahlili sonuçlarına göre diyet programı verdiğim kişinin, diyeti mümkün olduğunca rahat yapmasını sağlamaya çalışıyorum.
Aile, iş gibi dış faktörlerden gelen bir stres ya da yeme bozukluğu varsa psikoloğa yönlendiriyorum ve birlikte takip ediyoruz."


İdrar kaçırma gençlikte de olur
Her beş kadından birinde görülen idrar kaçırma, sadece yaşlılığa bağlı değil. Bu sorun farklı yaşlarda farklı nedenlerle gelişebiliyor; pek çok kadında utanç ve sıkıntı yaratıyor.
Acıbadem Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölüm Sorumlusu Doç. Dr. Tolga Ergin, idrar kaçırma görüldüğü zaman hekime başvurulması gereken belirtiler konusunda şunları söylüyor:
"Güldüğünüzde, hapşırdığınızda, yürürken veya egzersiz yaparken, ağır bir eşya kaldırırken ya da ayağa kalktığınızda idrar kaçırıyorsanız ve gün boyunca sık sık tuvalete gitmek zorunda kalıyorsanız uzmana başvurmalısınız. İdrar yapma hissi geldiğinde tuvalete yetişemiyorsanız ve tuvalette hiçbir zaman idrarınızı tamamen boşaltamadığınız hissine kapılıyorsanız da uzman görüşü almanız faydalı olacaktır. Böylece, eğer varsa, idrar kaçırmanızın nedeni ve tipi saptanarak tedaviye giden yolda ilk adımı atmış olursunuz."

Kalbinizi kiviyle koruyabilirsiniz
Danışman hekim Neslihan Lemi İbrahimoğlu, doğal vitamin deposu kivinin, yaşlanmayı durdurmaktan beynin daha iyi çalışmasını sağlamaya, stresten kalp krizini önlemeye ve bağışıklık sistemini güçlendirmeye kadar birçok faydasının olduğunu belirtiyor. Kivi, her 10 gramında en fazla besin içeren meyve. Lemi, kivideki düşük sodyum ve yüksek potasyum içeriğinin kalp basıncı üzerinde olumlu etkiye sahip olduğuna dikkat çekerek şöyle diyor:
"Kalp ve damar sağlığı açısından kolesterolün düşürülmesinde etkili bir madde olan pektin, kivide bol miktarda mevcut. Antioksidan
C ve E vitaminlerinin damar tıkanmasını önleyici etkileri ile kivi tam bir kalp dostu. Lifli yapısı, yiyeceklerin bağırsaklardan düzgün geçişine yardımcı olur. Bu özelliği, zararlı maddelerin vücuttan atılımını sağlar. Vücudun vitamin ve mineral kaybının hızla dengelenmesini sağlamak için mükemmel bir gıda."

Diyet ürünler kararında tüketilmeli

Sınırsız yenecek bir diyet ürünü yok. Şekersiz ya da tatlandırıcılı olan her ürün aynı zamanda kalorisiz de demek değil


Diyet-light ürünler kilo vermek ya da formunu korumak isteyenlerin hayatında önemli bir yere sahip. Obezitenin tüm dünyada artması ile bu ürünlerin pazarı da gün geçtikçe büyüyor. Ancak bu ürünlerin ne kadar doğru tüketildiği tartışılıyor. Bisküviden yoğurda, dondurmadan peynire kadar geniş bir yelpazede bulunan bu ürünleri tüketirken yapılan en büyük yanlış, sınırsız ya da bol miktarda tüketilebileceğine inanmak. Ancak "light" yazısını görmeniz sınırsız yemeniz anlamına gelmiyor. Şekersiz ya da tatlandırıcılı diye gördüğünüz her diyet ürünü de kalorisiz değil. Diyet ürünlerin az kalorili diye bol bol tüketilmesi değil kilo vermek, kilo almaya bile yol açıyor.
Beslenme ve diyet uzmanı Ayşegül Bahar Kaymakçı, "Yediğiniz diyet ürün istediği kadar light olsun kararında tüketilmeli, kalorileri mutlaka hesaplanmalı. Sınırsız yenecek bir diyet ürünü yok" diyor. Özellikle süt, yoğurt gibi besinlerin yağı azaltılmış, "light" olanlarını kolesterolü yüksek kişilere verdiklerini belirtiyor Kaymakçı. Diyet süt ve yoğurdun yağı azaltılırken protein, kalsiyum ve karbonhidrat miktarlarının artırıldığını, dolayısıyla kalori olarak light ve normal süt yoğurt arasında büyük fark olmadığını sözlerine ekliyor: "Günde iki bardak süt içilip iki kase yoğurt yeniyorsa diyet olanları da aynı şekilde tüketilmeli. Ama bu light dondurma, bisküvi ve peynirler için geçerli değil. Örneğin light dondurmada yağ yok ve kalorisi normal dondurmaya göre çok düşük."

Etiketlerin dilini bilin

Diyabetik
Şeker yerine tatlandırıcıyla hazırlanmış ürünlerdir. Ürünün yağ ve kalorisinde azalma olmayabilir. Ancak diyabetik ürünlerde kalorisi olmayan tatlandırıcılar (sakkarin, aspartam, asesülfam-K) kullanılabileceği gibi kalorili olan tatlandırıcılar (dekstroz, maltoz, mısır şurubu, fruktoz) da kullanılabilir. Bu nedenle etiket iyi okunmalı.

Light
Normal üründen üçte bir oranında daha az kalorili ya da yüzde 50 daha az yağlı besinler. Az kalorili ya da az yağlı ürünler yüzde 50 az sodyum (Na) içeriyorsa bu da light olarak nitelendirilir.

Ekstra light
Üründeki yağın yüzde 1'den daha az olmasıdır.

Diyet
Kalorisi azaltılmıştır.

Azaltılmış etiketli
Yüzde 25 oranında daha az kalori, doymuş yağ, kolesterol veya sodyum içeren ürünlerdir.

"Diyet"le "diyabetik"i karıştırmayın

Şeker hastaları için diyabetik etiketiyle satılan ürünlerde şeker yerine yapay tatlandırıcılar kullanılır. Bunların yağ miktarları azaltılmış değildir. Yani bu ürünler light veya düşük kalorili değil, diyabetik ürünlerdir.

Kaymakçı: "Kalori açısından kepekli ile beyaz ekmek aynı"
Diyet bisküviler: Tatlandırıcı içerirler ancak kalorileri yüksektir. 2 dilim ekmeğin kalorisi 140 kaloridir. 1 paket diyet bisküvi yemek 2 dilimden daha fazla ekmek tüketmeye denk düşüyor. Bir paket diyet bisküvi yerine yarım simitle bir parça peynir ya da yağsız bir tost yenebilir.
Grissiniler: 2 grissini 1 dilim ekmeğe eşit. Üstelik grissini yağ içeriyor. Düşük kalorili diye bir paket grissini yiyip sonra neden zayıflamadım diye düşünenler var.
Light mayonez ve margarinler: Özellikle kalp hastalığı olan kişiler bunları dikkatli tüketmeli.
Kepek ekmeği: Kalori olarak kepekli ile beyaz ekmek arasında fark yok. Ancak kepeğin besin değeri daha yüksek.
Kolalı içecekler: İçerdikleri kafein nedeniyle sınırsız tüketilmemeliler. Kafein yağ metabolizmasında olumsuz etki yaratarak aşırı tüketiminde vücutta yağlanmaya neden oluyor.

Aşık çiftler için diyet

Üç kilo fazlanızı Sevgililer Günü'nde eşinizle veya sevgilinizle başlayacağınız diyetle daha kolay verebilirsiniz. Çünkü çiftlerin birlikte yaptıkları diyet daha hızlı sonuç veriyor

Sevgililer Günü'ne istediğiniz kiloda giremeyenlerdenseniz 14 Şubat sevgilinizle veya eşinizle birlikte yapacağınız diyet için iyi bir başlangıç tarihi olabilir. Beslenme ve diyet uzmanı Ayşegül Bahar Kaymakçı sağlığını koruyup istediği kiloya inmek isteyen çiftlere beraber uygulayabilecekleri ve iki haftada üç kilo verebilecekleri bir diyet hazırladı. Çiftlerin birlikte şişmanlayabildikleri gibi kolaylıkla zayıflayabileceklerini söyleyen Kaymakçı "Yemek saatlerini birlikte geçiren kişilerin motivasyonlarını kaybetmemeleri açısından beraber diyete girmeleri en doğrusu" diyor.

Sevgililer Günü'nde başlanabilecek ve çiftlerin birlikte uygulayacağı bir diyet hazırlama fikri nasıl ortaya çıktı?
Diyete başlayan kadınlar sevgililerini veya eşlerini de diyet yapmak için ikna ediyorlar. Çünkü birlikte diyet yapmayı daha verimli buluyorlar. Sabah ve akşam yemeklerini beraber yiyen çiftlerin diyete uyumları daha hızlı oluyor. Ben de bu yüzden birlikte zayıflayan çiftlere benzer listeler veriyorum.

Sevgililerin yeme alışkanlıklarının zamanla birbirine benzediği, evlendikten sonra da kilo aldıkları doğru mu?
Evet, zamanla yeme alışkanlıkları giderek birbirine benziyor. Kilo almalarının nedeni çiftlerin beraber geçirdikleri zamanı genellikle yemeğe çıkarak, kahvenin yanında tatlı yiyerek, birlikte brunch yaparak ya da romantik ve şatafatlı akşam yemekleriyle süslemeleri. Böylece sevgililerle geçirilen zamanlar hareketsiz ve bol kalorili oluyor. Evlenince birlikte kilo alan çiftlerin birlikte kilo vermesi de daha kolay oluyor.

"Birlikte yapılan diyet çiftin ilişkilerini sağlamlaştırıyor"
Birlikte yapılan diyetin yararları neler?
Bu sayede çiftlerin arasındaki paylaşım artıyor. İlişkileri sağlamlaşıyor ve birbirlerine destekleri artırıyor. Diyeti uygulayan kadınlar bu işe eşleriyle başlamaktan çok mutlular. Aynı tarzda beslendikleri için ayrı ayrı yemek yapmak zorunda kalmıyorlar. Motivasyon korunduğu için diyeti bozma ihtimali de azalıyor.

Sevgililer Günü'nde kalorisi düşük bir yemek tavsiye etseniz...
Eğer çiftler suşi seviyorlarsa suşi yemeye gidebilirler. Yanında da çilekli şarap içebilirler. Baharatlı yemekleri seven bir çift Hint mutfağını tercih edebilir. Çin mutfağı da kalorisi az olan mutfaklardan. Yemekten sonra yenilen çilekli yoğurt tatlı ihtiyacınızı karşılayacaktır. Yemeğini evde yiyecek olanlar için ise makarna ve çilekli şampanya ideal.
Diyet listesi
Kadınlar / hafta içi günlerde sabah: 1 dilim beyazpeynir, 1 dilim ekmek, domates, salatalık, biber ve şekersiz çay.
Öğle: 150 gr. et, tavuk ya da 200 gr. balık ızgara, salata (1 kaşık zeytinyağı ve limon).
İkindi: 1 adet kabuklu elma.
Akşam: Öğlenleri yediklerine ek olarak karışık mevsim salatası.
Gece: 2 porsiyon meyve.
Erkekler hafta içi günlerde sabahları kadınlardan farklı olarak 2 dilim ekmek, öğlenleri mönüye ek olarak 1 dilim ekmek, ikindileri 1 adet tek kaşarlı yağsız tost ve şekersiz çay, akşamları yemeğin yanında 1 dilim ekmek yiyebiliyor.
Kadınlar / cumartesi günü sabah: 5 kaşık mısır gevreği, 1 bardak süt.
Öğle: 1 dilim vejetaryen pizza ve 1 bardak ayran. 1 orta boy vejetaryen pizza partnerle paylaşılabilir.
İkindi: 1 porsiyon ince hamurlu meyveli tatlı partnerle paylaşabilir.
Akşam: 1 porsiyon ızgara, et, tavuk veya balık ve salata.
Gece: 2 porsiyon meyve.
Erkekler cumartesi günü sabah 6 kaşık mısır gevreği yerken öğlen saatinde 2 dilim vejetaryen pizza yiyebilir. Akşam yemeğinde ise kadınlarınkine ek olarak 5 kaşık sebze yemeği yiyebilirler.
Kadınlar için pazar günü sabah: 2 dilim ekmek, 2 dilim peynir, 1 adet haşlanmış yumurta veya omlet, domates, salatalık, biber, 1 tatlı kaşığı kaymak ile 1 tatlı kaşığı bal veya 5 adet zeytin, şekersiz çay.
Öğle: Ton balıklı salata.
İkindi: Yağsız tost, ayran.
Akşam: 1 porsiyon ızgara et, tavuk veya balık, salata ve 1 kadeh kırmızı şarap. (Şarap yerine 1 porsiyon sütlü tatlıyı partnerinizle paylaşabilirsiniz.)
Erkekler için pazar günü sabah: Kadınlardan farklı olarak 4 dilim ekmek var.
Akşam: Mönüye ek olarak 2 kadeh kırmızı şarap içebilirler.

Aşk köpüğü
Ayşegül Bahar Kaymakçı'dan Sevgililer Günü için düşük kalorili tatlı tarifi...
Malzemeler: 150 gr. light yoğurt, yarım çorba kaşığı hazır kahve, 1 kahve kaşığı kakao, yarım çorba kaşığı toz tatlandırıcı.
Hazırlanışı: Malzemeler köpük haline gelene kadar mikserde karıştırılır. Temiz bir tülbent ile suyu süzüldükten sonra dolapta bekletilip soğuk servis edilir. Porsiyonları süslemek için 5 adet çilek kullanabilirsiniz.

'Peynir zaten kibrit kutusu kadar, bir de kireç gibi olmasın'


Taylan Kümeli: "Lezzeti işin içine katarak diyeti daha sevimli hale getirmek istedim. Hastalara bir kibrit kutusu veya Zippo çakmak büyüklüğünde peynir veriyoruz. Bu zaten az bir miktar. Bir de lezzetsiz peynir mi yesinler? Miktarını aşmamak şartıyla istedikleri peyniri afiyetle yiyebilirler"

Beslenme ve diyet uzmanı Taylan Kümeli bundan böyle her pazar günü yazılarıyla Milliyet Pazar ekimizde olacak. "Doğru beslenme hakkında öğrendiklerimizi hayatın her dilimine yayabilmek çok önemli" diyen Kümeli, köşesinde hayatın içinde kullanılabilecek genel bilgilerin dışında insanların özelliklerine, hayat tarzlarına göre de yazılar yazacak.

Neden köşenize "Bir kibrit kutusu lezzet" adını verdiniz?
Öğrenciyken de kibrit kutusu kadar, bir yemek kaşığı kadar, silme veya tepeleme benzetmeleriyle çok dalga geçerdik. Sonra bu benzetmeleri değiştiremeyeceğimizi anladık. Ama daha sevimli yapmak mümkün. Lezzeti ekleyerek diyete sevimlilik katmak istedim. Zaten kibrit kutusu ya da Zippo çakmak büyüklüğünde peynir veriyoruz hastalara, bir de kireç gibi bir şey mi yesinler? Bu miktar 30 gram olduğu için az yağlıymış, tulumpeyniriymiş, kaşarmış, dilpeyniriymiş, sınırlama yapmıyoruz. Miktarını aşmamak şartıyla istedikleri peyniri afiyetle yiyebilirler. Altı üstü birkaç kalori fark eder.

"Gardıroptaki beyaz gömlekle siyah pantolon gibi bir klasik olmayı başardım"
İsminizi ilk olarak Ceyda Düvenci ve Beşiktaş Başkanı Yıldırım Demirören'e kilo verdiren diyetisyen olarak duyduk. Ondan önce neler yapıyordunuz, nerelerdeydiniz?
Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyatetik Bölümü'nden 1986 yılında birincilikle mezun oldum. Hem de evli ve bir çocuk sahibiyken. Yıllar boyunca Türkiye'de ve İngiltere'de beslenme uzmanlığı ile ilgili çalıştım. Bir ara kurumsal diyetisyenlik yaptım. Beş yıldır da kendi muayenehanemde hizmet veriyorum. Sizin de söylediğiniz gibi ünlü isimleri ardı ardına zayıflatınca birden tanınır hale geldim ama aslında çok uzun süredir bu işin içindeyim.

Gelip geçici bir isim olmadınız ama. Bunun sebebi ne olabilir?
Bana "Siz çok trendisiniz" dediklerinden bu yana beş yıl geçti. Emeğinizi vermeden başarıyı yakalayamazsınız, başarıyı yaşamadan da emeğin değerini bilemezsiniz. Ben hastalarıma emek veriyorum. Benim insanlara yardımcı olmamın altında bilimsel kökenler, yılların verdiği deneyim ve araştırma var. İnsanlar sağlıklarını, beslenmelerini bana teslim ediyorlar. Benim yaptığım gibi hastaların vücut yapısına ve yaşayış tarzına uygun, bilimsel metotlarla desteklenmiş diyetler verirseniz ölene kadar trendi bir isim olarak kalırsınız. Aynen gardıroptaki beyaz gömlekle siyah pantolon misali bir klasik olmayı Allah'a şükür başardım. Böyle devam edeceği inancıydım.

"Verdiğim her diyette meyve-sebze, esmer ekmek, yoğurt ve bol bol su vardır"
Bir Taylan Kümeli diyetinin olmazsa olmazları nelerdir?
Diyet listemde mutlaka bol su içmeleri öğüdü vardır. Cambridge Üniversitesi'nin geçenlerde yaptığı bir araştırmaya göre günde 12 bardak su içmemiz gerekiyor. Eğer bunu yapamıyorsak en az 6 bardak su içmeyi öneriyor doktorlar. Diyetimde esmer ekmek, yoğurt, meyve, sebze bulunur. Tüm besin grupları bir gün içinde illa ki yer alır. Dünya Sağlık Örgütü'nün kabul ettiği bütün diyet ürünlerini hastanın bireysel özelliklerine, sosyal hayatına göre süslüyorum. Hastalarıma yemeklerini yavaş yavaş, çiğneyerek yemelerini öneririm. Üç ana, üç ara öğün olmak üzere altı öğün yemek yenmelidir. Hastalarım hayatlarında fiziksel aktiviteye yer ayırmalıdır.

"Sıcak suya limon sıkıp içmek yağı eritmez"
Gazetelerde okuduğumuz ya da kulaktan kulağa yayılan ve zayıflattığı söylenen yanlış uygulamalardan birkaç örnek verebilir misiniz?
Mesela saat 19.00'dan sonra yemek yemeyin lafı tamamen yanlış. Herkesin biyoritmi birbirinden farklıdır. Bunun yerine "Yemeğinizi yedikten en az iki saat sonra uyuyun" diyebilirsiniz. "Yemeklerle beraber su içmeyin, hazmınızda problem yaratır" da yanlış. Yemeğinizi yavaş yavaş yerseniz zaten hazımsızlık yaşamazsınız. "Sıcak suyun içine limon sıkmak yağları eritir" sözüne inananların sayısı epey fazla. Bu da yanlış. Ülseriniz, kolitiniz varsa bunu içmeniz çok sakıncalı. Yağa limon sıkıp, yağı eritip eritmediğine bakın. Eritmediği ortada. Yağı eriten tek şey onun yanmasıdır. Yani fazla enerjiyi ancak enerji harcayarak yakabiliriz.

"Hastam çikolata istiyorsa yemesine izin veririm"
Mesela bir hastanız çikolata yemek istediğini söylediği zaman ona ne cevap veriyorsunuz?
"Çikolatayı ye! Ama gerektiğinden fazla yediğin çikolatanın sana neler yapacağını da unutma. Diyetimiz bir hafta daha uzayacak" diyorum. Kişinin incindiği için yemekten medet umması psikolojik bir sapmadır. Böyle bir anda kaçmak için ya sigara ya içki içer ya da yemek yersiniz. Bu kaçış noktalarını kapatmam. Eğer kapatırsam hastalar majör depresyon denen patlamalar yaşar ve çok daha fazla yer.

"Bebekler için bile bir şeyler yazacağım"
Sağlıklı beslenmeyle ilgili yazı yazan pek çok köşe yazarı var. Sizin onlardan ne farkınız olacak?
Okuyucuların öğrettiklerimi hayatın içinde kullanabilmelerini sağlayacağım. Herkes bir elmanın 48 kalorisi olduğunu bilemez ama elmanın bağırsakları çalıştırarak kolesterolü düşürdüğünü bilebilir ve bunu hayatında uygulayabilir. Aynı okulda öğrendiğimiz gerekli ve gereksiz bilgiler gibi.

Köşenizin okuyucuları kimler olacak?
Erkekler de, kadınlar da, gençler de, yaşlılar da okuyabilecek. Bebekler bile okuma yazma bilseler yazdıklarımdan yararlanabilirler.

Strese karşı formül: Zencefil ve nane yaprağı
İnsanların en büyük problemlerinden biri stres. Strese karşı nasıl beslenmek gerek?
Ben mesela sıcak suyun içine bir çay kaşığı zencefil ve nane yaprağı koyarak onu içiyorum. Beni çok rahatlatıyor. Bir de tabii çok sık su içmek işe yarayan bir şey. Herkes çikolata yiyip yemediğimi merak ediyor. Ama vallahi çikolatayı sevmem. Ben sebze, meyve gibi sağlıklı şeyleri seviyorum.
Sağlıklı beslenme programları insan sağlığını düzelten ekip çalışmalarıdır. İnsanlara hizmet etmesi gereken bir iştir. Tüm diyetisyenlerin bu amaçla çalışması lazımdır. Bu yüzden tüm diyetisyenleri işbirliğine çağırıyorum. Savaşa değil.

"Türkler dönemsel çözümler arıyor. Sağlıklı beslenme düzenini hayatlarına sokamıyorlar"
Türkiye'de obez insan sayısı giderek artıyor. Türk halkının bu yolda yaptığı yanlışlar var mı?
Evet var. Türkler hep dönemsel çözümler arıyor. Problemin kökünden çözümlenmesi gerektiğine inanmıyoruz. Problemi geçici olarak çözmek evinizi üzerinden temizlemek gibidir. Diyet bir yaşam felsefesidir. Hayatınıza sağlıklı bir beslenme düzeni getirmek istiyorsanız bunu yaşam tarzı haline sokmanız lazım. Türkler "Üç kilo vereyim de şu kıyafetin içine gireyim" düşüncesinde. Ama asıl önemli olan doğru beslenme hakkında öğrendiklerimizi hayatın her dilimine yayabilmek. Ayrıca Türkler karbonhidrat ağırlıklı besleniyor. Televizyonun, bilgisayarın her yere girmesiyle fiziksel aktivite de azaldı. Bir de Türk yemekleri çok lezzetli ama kalorili. Hastalarıma bu yemeklerin doğru malzemelerle, doğru pişirme teknikleriyle nasıl yapılacağını anlatıyorum.

En çok hangi bölgelerden kilo vermek isteniyor?
Basenler ve üst bacaktan. Orta Asya'dan gelen bir ırk olduğumuz için bu bölgelerimiz daha kalın.

Kırmızı eti kesmeyin sadece daha az yiyin

Pek çok diyette yağ tüketimini azaltmak amacıyla et, 'yasaklılar' listesindedir. Ancak doğru olan, eti bırakmak değil, ölçülü yemektir

Vücudumuzdaki fazla kilolar, şeker hastalığı, yüksek tansiyon ve kalp hastalıkları gibi birçok hastalığın tedavisini güçleştiren önemli bir etken. Bu nedenle diyet ve egzersizle makul bir vücut ağırlığına ulaşmak ve bu kiloyu korumak, hayati önem taşır. Ancak tercih edilen diyetin içeriği de olumsuz sonuçlara yol açabilir. Örneğin ailesinde kalp rahatsızlıkları ve yüksek tansiyon bulunan kişiler, yağ oranı yüksek bir diyet uygularlarsa, risk altında olabilirler.

Günde 6 porsiyon tahıl
Sağlıklı diyet, vücudumuzun enerji, karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineral ihtiyacını karşılayacak besinleri içermelidir. Diyete başlarken en önemli konu, yağ miktarını azaltmaktır. Günlük kalorinin yüzde 40'ını yağlardan aldığımız tahmin edilmektedir. Bir kişinin toplam yağ tüketimini, günlük kalori tüketiminin yüzde 30'una indirmesi idealdir.
İkinci önemli konu, diyetinizdeki kompleks karbonhidrat ve lif miktarını artırmaktır. Doğru bir adım atmak istiyorsanız günde 5 porsiyon meyve ve sebze (özellikle yeşil yapraklılar, sarı sebzeler) yemeye çalışın. 6 porsiyon da ekmek, baklagil ve tahıl yiyerek karmaşık karbonhidrat ihtiyacınızı karşılayın.

Tuzu azaltmaya çalışın
Diyetlerin büyük bölümü çok fazla hayvansal protein içerir. Aldığınız protein miktarını azaltırsanız, yağ tüketiminiz de düşer. Ama yağ tüketimini azaltmak için et yemeyi bırakmayın, yalnızca daha az yiyin. Bir diğer önemli konu ise tuz... Çoğu insan için, sodyum seviyesi sorun yaratmayabilir, ama tuzu azaltmak yine de iyi bir fikir.

Haftanın zayıflatan önerisi
Mate çayı inceltirken gençleştiriyor
Mate, "Ilex Paraguayensis" isimli bitkinin yeşil yapraklarıdır. Önceleri Güney Amerika yerlileri, daha sonra Cizvit rahipleri tarafından güç ve şifa kaynağı olarak kullanılan mate, eczane ve süpermarketlerden kolayca temin edilebilir.

Vücutta neler yapar?
  • Vücuttan su atımını kolaylaştırır, böylece ödem giderici etki sağlar.
  • Yağların hızlı yakılmasını sağlar. Bu nedenle rejimlerde ve obezite tedavisinde sıkça kullanılır.
  • Yüksek orandaki vitamin ve mineral içeriği ile vücuda enerji verir.
  • Dokuları zararlı dış etkenlere karşı koruyarak, yaşlanma etkilerini geciktirir, vücudun direncini artırır.


  • KISA...KISA...
    Kabızlık sorununa karşı kepek ekmeği
    Kepekli, çavdarlı, tam tahıllı ekmekler hem tahıl içeriği hem de posa içeriği açısından yararlıdır. Kepek ekmeği, kabızlık ve kolesterol şikâyeti olanlar için en uygun ekmektir.

    Kadınlar, kalsiyum ve demiri unutmasın
    Kadınların ve ergenlik çağındaki genç kızların diyetlerinde daha fazla kalsiyum ve demire ihtiyaç vardır. Ne yazık ki kadınların ve genç kızların çoğu, kemiklerinin ömür boyu bakımı için gerekenin yarısı kadar kalsiyum almaktadır. Aynı durum, özellikle doğum yapan kadınlarda demir tüketimi için de geçerlidir. Diyette kalsiyum ve demir ihmal edilmemeli.

    Balın kalorisi şekerden daha fazla
    Balın besin öğesi içeriği, sofra şekeriyle aynıdır. Ancak, bir tatlı kaşığı balın ağırlığı, aynı miktardaki sofra şekerinden daha hafif olmasına rağmen, daha fazla kalori içerir. Besin değeri açısından esmer şeker ve sofra şekeri arasında da fark yoktur.

    Dişlerinizi florlu su içerek koruyun
    Hem kendinizin hem çocuklarınızın dişlerini korumak için beslenme programınızdaki gıdaların içerdiği flor oranını kontrol edin. Florlu su, çocuklarda ve yetişkinlerde diş çürümelerini önemli ölçüde azaltabilir. Suyunuz florlu değilse, diyetle alınan flor için dişçinize danışın.

    Sağlıklı beslenme kuralları
    Meyveyi, yemekten 2 saat sonra yiyin
  • Asla öğün atlamayın, sık sık ve az yiyin,
  • Yemeklerinizi hızlı yemeyin,
  • Lokmalarınızı küçük tutun,
  • En az 3 litre su için,
  • Mümkün olduğunca fazla hareket edin,
  • Besin değeri yüksek, kalorisi az besinlere yönelin,
  • Az yağlı yiyin. Doğru yağları, doğru zamanda yiyin,
  • Kilonuzu sabit tutmaya çalışın,
  • Meyvenizi yemeklerden en az 2 saat sonra yiyin,
  • Daha çok lifli yiyecekler tüketin,
  • Aşırı protein tüketimini azaltın,
  • Kompleks karbonhidratları tercih edin,
  • Şeker ve şekerli yiyeceklerden uzak durun.


  • Bunu biliyor muydunuz?
    Tüm yaşantımız boyunca yaklaşık 100 ton yemek yeriz. Bunlar sindirim enzimleri ve hormonlarımızla parçalandığında gün başına 10 litreye yakın yiyecek düşer.
    Lida Dai Dai Hua Jiao Nang Seo Yarışması

    Kırmızı eti kesmeyin sadece daha az yiyin


    Pek çok diyette yağ tüketimini azaltmak amacıyla et, 'yasaklılar' listesindedir. Ancak doğru olan, eti bırakmak değil, ölçülü yemektir

    Vücudumuzdaki fazla kilolar, şeker hastalığı, yüksek tansiyon ve kalp hastalıkları gibi birçok hastalığın tedavisini güçleştiren önemli bir etken. Bu nedenle diyet ve egzersizle makul bir vücut ağırlığına ulaşmak ve bu kiloyu korumak, hayati önem taşır. Ancak tercih edilen diyetin içeriği de olumsuz sonuçlara yol açabilir. Örneğin ailesinde kalp rahatsızlıkları ve yüksek tansiyon bulunan kişiler, yağ oranı yüksek bir diyet uygularlarsa, risk altında olabilirler.

    Günde 6 porsiyon tahıl
    Sağlıklı diyet, vücudumuzun enerji, karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineral ihtiyacını karşılayacak besinleri içermelidir. Diyete başlarken en önemli konu, yağ miktarını azaltmaktır. Günlük kalorinin yüzde 40'ını yağlardan aldığımız tahmin edilmektedir. Bir kişinin toplam yağ tüketimini, günlük kalori tüketiminin yüzde 30'una indirmesi idealdir.
    İkinci önemli konu, diyetinizdeki kompleks karbonhidrat ve lif miktarını artırmaktır. Doğru bir adım atmak istiyorsanız günde 5 porsiyon meyve ve sebze (özellikle yeşil yapraklılar, sarı sebzeler) yemeye çalışın. 6 porsiyon da ekmek, baklagil ve tahıl yiyerek karmaşık karbonhidrat ihtiyacınızı karşılayın.

    Tuzu azaltmaya çalışın
    Diyetlerin büyük bölümü çok fazla hayvansal protein içerir. Aldığınız protein miktarını azaltırsanız, yağ tüketiminiz de düşer. Ama yağ tüketimini azaltmak için et yemeyi bırakmayın, yalnızca daha az yiyin. Bir diğer önemli konu ise tuz... Çoğu insan için, sodyum seviyesi sorun yaratmayabilir, ama tuzu azaltmak yine de iyi bir fikir.

    Haftanın zayıflatan önerisi
    Mate çayı inceltirken gençleştiriyor
    Mate, "Ilex Paraguayensis" isimli bitkinin yeşil yapraklarıdır. Önceleri Güney Amerika yerlileri, daha sonra Cizvit rahipleri tarafından güç ve şifa kaynağı olarak kullanılan mate, eczane ve süpermarketlerden kolayca temin edilebilir.

    Vücutta neler yapar?
  • Vücuttan su atımını kolaylaştırır, böylece ödem giderici etki sağlar.
  • Yağların hızlı yakılmasını sağlar. Bu nedenle rejimlerde ve obezite tedavisinde sıkça kullanılır.
  • Yüksek orandaki vitamin ve mineral içeriği ile vücuda enerji verir.
  • Dokuları zararlı dış etkenlere karşı koruyarak, yaşlanma etkilerini geciktirir, vücudun direncini artırır.


  • KISA...KISA...
    Kabızlık sorununa karşı kepek ekmeği
    Kepekli, çavdarlı, tam tahıllı ekmekler hem tahıl içeriği hem de posa içeriği açısından yararlıdır. Kepek ekmeği, kabızlık ve kolesterol şikâyeti olanlar için en uygun ekmektir.

    Kadınlar, kalsiyum ve demiri unutmasın
    Kadınların ve ergenlik çağındaki genç kızların diyetlerinde daha fazla kalsiyum ve demire ihtiyaç vardır. Ne yazık ki kadınların ve genç kızların çoğu, kemiklerinin ömür boyu bakımı için gerekenin yarısı kadar kalsiyum almaktadır. Aynı durum, özellikle doğum yapan kadınlarda demir tüketimi için de geçerlidir. Diyette kalsiyum ve demir ihmal edilmemeli.

    Balın kalorisi şekerden daha fazla
    Balın besin öğesi içeriği, sofra şekeriyle aynıdır. Ancak, bir tatlı kaşığı balın ağırlığı, aynı miktardaki sofra şekerinden daha hafif olmasına rağmen, daha fazla kalori içerir. Besin değeri açısından esmer şeker ve sofra şekeri arasında da fark yoktur.

    Dişlerinizi florlu su içerek koruyun
    Hem kendinizin hem çocuklarınızın dişlerini korumak için beslenme programınızdaki gıdaların içerdiği flor oranını kontrol edin. Florlu su, çocuklarda ve yetişkinlerde diş çürümelerini önemli ölçüde azaltabilir. Suyunuz florlu değilse, diyetle alınan flor için dişçinize danışın.

    Sağlıklı beslenme kuralları
    Meyveyi, yemekten 2 saat sonra yiyin
  • Asla öğün atlamayın, sık sık ve az yiyin,
  • Yemeklerinizi hızlı yemeyin,
  • Lokmalarınızı küçük tutun,
  • En az 3 litre su için,
  • Mümkün olduğunca fazla hareket edin,
  • Besin değeri yüksek, kalorisi az besinlere yönelin,
  • Az yağlı yiyin. Doğru yağları, doğru zamanda yiyin,
  • Kilonuzu sabit tutmaya çalışın,
  • Meyvenizi yemeklerden en az 2 saat sonra yiyin,
  • Daha çok lifli yiyecekler tüketin,
  • Aşırı protein tüketimini azaltın,
  • Kompleks karbonhidratları tercih edin,
  • Şeker ve şekerli yiyeceklerden uzak durun.


  • Bunu biliyor muydunuz?
    Tüm yaşantımız boyunca yaklaşık 100 ton yemek yeriz. Bunlar sindirim enzimleri ve hormonlarımızla parçalandığında gün başına 10 litreye yakın yiyecek düşer.
    Lida Dai Dai Hua Jiao Nang Seo Yarışması

    Diyet açısından önemli noktalar


    Şişmanlık sorunu açısından incelenmesi gereken çok önemli faktörler: Leptin, insülin direnci, endoplazmik retikulum...

    Leptin, Yunanca "Leptos; ince" kelimesinden türetilmiş bir kelimedir. Ob geninin ürettiği yağ doku kaynaklı bir moleküldür. Leptin hormonu tanımlandığı günden itibaren birçok araştırmacının dikkatini çekmiş ve konuyla ilgili bugüne kadar 6 binden fazla çalışma yayımlanmıştır.
    Leptin, 167 aminoasitten oluşan bir proteindir. Başlıca yağ dokusu hücrelerinden salgılanan bir hormon olup (Leptinin esas salınım yeri beyaz yağ dokusudur. Esmer yağ dokusundan çok az salgılanır), hipotalamus düzeyinde etki ederek iştahı azaltmaktadır. Ayrıca enerji tüketimini artırarak kilo artışına engel olmaktadır. Beyni, vücudun yağ dokusu hakkında bilgi sahibi yapmaktadır. Leptinin ön hipofiz bezinden, mide epitelyumundan ve plasentadan da az miktarda salgılandığı gösterilmiştir.
    Obezite, gıda alımı, glikoz, insülin, kortizol, endotoksinler, sitokinler serum leptin düzeyini artırır. Ağırlık kaybı ve açlık ise serum leptin düzeyini azaltır.
    Kanda fazla yağ olunca leptin hormonu beyne ulaşamamaktadır. Normalde bu hormon, beyne "doydum" sinyalini verir. Bazı araştırmalara göre, birçok şişman kişide bu hormon doğru çalışmamaktadır. Kanlarında yeterince leptin bulunmasına rağmen, bu kişiler yemek yemeye devam etmektedir.
    Enerjinin vücutta depolanmış hali olan trigliserit, şişmanların kanında daha fazla bulunur. Leptin, trigliseritler nedeniyle, kandan bazı maddelerin beyne geçmesini kontrol eden kan-beyin bariyerini aşamayıp kanda kalmaktadır.


    İnsülin ve insülin direnci nedir?
    İnsülin, pankreasın beta hücrelerinde üretilen ve kan şekerini düşürmeye yarayan bir hormondur. İnsülin direnci ise, hedef dokuların (kas, karaciğer ve yağ dokusu) insüline olan cevabının azalmasıdır. Tip 2 diyabet hastalarının yaklaşık yüzde 85'inde insülin direnci vardır.
    Obezite ve yaşlanma gibi faktörler, insülin direncinin gelişiminde ve sonuçta tip 2 diyabet oluşumunda etkendir. İnsülin direnci kas ve yağ dokusuna glukoz alımını bozar ve karaciğerin glukoz üretimini artırır.
    İnsülin direncinin sonuçlarını şöyle özetleyebiliriz:

  • Karaciğer, kas ve yağ dokusuna glukoz alımı azalır.

  • Karaciğerin glukoz üretimi artar.

  • Bunun sonucunda kan şekeri yükselir (hiperglisemi).

  • İnsülin direnci, insüline bağımlı glukoz alım ve kullanımındaki bozukluk, glukozun kas ve karaciğerde glikojen şeklinde insülin bağımlı depolanmasında azalma olarak görülür.

    Endoplazmik retikulumun önemi
    Hücre içerisinde bulunan ve endoplazmik retikulum diye adlandırılan organelde gelişen stres veya aşırı yüklenme, şişmanlıkta tip 2 diyabetin gelişiminde etken. Endoplazmik retikulum hücre içerisinde, alınan besinlerin işlenmesinde, yağların değişiminde, yeni proteinlerin üretiminde ve birçok sentezde yerini alır. Şişmanlıkta aşırı besin alımının ve bunların formunun, endoplazmik retikulum üzerinde taşıyabileceğinden daha fazla yük oluşturduğu ve bunun da tip 2 diyabet gelişiminde çok önemli rol oynayan insülin direncinin gelişiminde ana bir etken olduğu ortaya çıkmıştır.


    Lida Dai Dai Hua Jiao Nang Seo Yarışması